Trong bóng đá, có nhiều thuật ngữ và khái niệm đặc biệt trong chiến thuật. Và một trong số đó có lẽ là wingback, một trong rất nhiều những thuật ngữ quen thuộc. Vậy thì wingback là gì, có những đặc điểm gì ấn tượng trong môn thể thao này.
Wingback là gì trong bóng đá hiện đại?
Wingback là vị trí thi đấu ở hành lang cánh trong những sơ đồ sử dụng ba trung vệ, phổ biến nhất là 3-4-3 và 3-5-2. Đây không phải hậu vệ biên thuần túy, cũng không hẳn là tiền vệ cánh, mà là sự kết hợp của cả hai vai trò trong cùng một cầu thủ. Họ vừa phải đảm bảo chiều rộng khi tấn công, vừa phải lùi sâu để bảo vệ biên khi đội nhà phòng ngự.
Trong bóng đá hiện đại, wingback được xem là mắt xích chiến thuật đặc biệt quan trọng. Khi đội bóng cầm bóng, họ gần như đứng ngang hàng với các cầu thủ tấn công. Khi mất bóng, họ phải lập tức lùi về tạo thành hàng thủ năm người. Chính sự linh hoạt này khiến vị trí này trở thành vị trí có cường độ hoạt động cao bậc nhất trên sân và ảnh hưởng trực tiếp tới cách một đội bóng triển khai lối chơi.
Vai trò chiến thuật của wingback trong sơ đồ 3 trung vệ
Trong hệ thống ba trung vệ, wingback không hoạt động độc lập mà gắn chặt với toàn bộ cấu trúc chiến thuật của đội bóng. Mọi pha lên bóng hay phòng ngự ở biên đều xoay quanh việc wingback đứng ở đâu và di chuyển như thế nào.
Khi tấn công
Khi đội nhà kiểm soát bóng, wingback thường là người chiếm trọn hành lang cánh. Họ dâng cao, bám biên để kéo giãn hàng thủ đối phương, từ đó tạo khoảng trống cho tiền đạo và tiền vệ trung tâm hoạt động. Ở nhiều đội bóng, wingback còn là nguồn cung cấp các pha tạt bóng chính, thay vì hậu vệ biên như trong sơ đồ bốn hậu vệ.
Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ, wingback hiện đại còn được yêu cầu tham gia trực tiếp vào các pha dứt điểm. Việc xâm nhập vòng cấm từ tuyến hai giúp họ trở thành phương án tấn công bất ngờ, khiến đối phương khó theo kèm.
Khi phòng ngự
Khi mất bóng, wingback phải lùi sâu rất nhanh để tạo thành hàng thủ năm người. Lúc này, họ thi đấu gần giống một hậu vệ cánh, tập trung vào việc khóa biên và ngăn chặn các tình huống chồng cánh. Nếu wingback phòng ngự không tốt, khoảng trống sau lưng họ sẽ trở thành điểm yếu chí mạng của cả hệ thống.
Ngoài việc kèm người, wingback còn phải hỗ trợ trung vệ lệch biên, đặc biệt trong những tình huống đối thủ tấn công tốc độ cao. Khả năng đọc tình huống và giữ vị trí vì thế quan trọng không kém thể lực.
Trong chuyển trạng thái
Wingback là vị trí tham gia mạnh nhất vào các pha chuyển trạng thái. Khi đoạt lại bóng, họ thường là người thoát xuống biên đầu tiên để mở ra hướng phản công. Ngược lại, khi đội nhà mất bóng, họ cũng là người phải quay về nhanh nhất để bịt khoảng trống.
Trong pressing tầm cao, vị trí này có thể dâng lên áp sát hậu vệ biên đối phương, buộc đối thủ phải đưa bóng vào trung lộ. Điều này cho thấy không chỉ chạy nhiều mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới nhịp độ và hướng triển khai bóng của trận đấu.
Xem thêm:
Top 10 thủ môn huyền thoại vĩ đại nhất mọi thời đại trong bóng đá
Có điểm gì khác hậu vệ biên và tiền vệ cánh?
So với hậu vệ biên trong sơ đồ bốn hậu vệ, wingback có xu hướng chơi cao hơn và tham gia tấn công thường xuyên hơn. Hậu vệ biên truyền thống ưu tiên phòng ngự, chỉ dâng cao khi có cơ hội rõ ràng. Wingback thì ngược lại, họ được mặc định là người tạo chiều rộng cho đội hình.
Nếu so với tiền vệ cánh, wingback lại có trách nhiệm phòng ngự nặng nề hơn rất nhiều. Tiền vệ cánh có thể tập trung vào tấn công và ít phải lùi sâu. Vị trí này thì không có lựa chọn đó, bởi khi họ không lùi về, cấu trúc phòng ngự của cả đội sẽ bị phá vỡ. Chính sự giao thoa này khiến nó trở thành vị trí khó chơi và chỉ phù hợp với những hệ thống chiến thuật được thiết kế riêng, chứ không thể áp dụng đại trà.
Những cái tên tiêu biểu và ảnh hưởng của họ trong bóng đá hiện đại
Trong bóng đá hiện đại, nhiều đội bóng xây dựng lối chơi xoay quanh wingback thay vì các cầu thủ chạy cánh thuần túy. Những cái tên như Achraf Hakimi, Theo Hernandez hay Reece James cho thấy vị trí này có thể trở thành vũ khí tấn công chủ lực, chứ không chỉ là vai trò hỗ trợ.
Hakimi là ví dụ điển hình cho wingback tấn công, với khả năng bứt tốc, xâm nhập vòng cấm và ghi bàn như một tiền đạo cánh. Theo Hernandez lại thể hiện hình mẫu thiên về sức mạnh và đột phá, thường xuyên kéo bóng trực diện vào trung lộ. Trong khi đó, Reece James đại diện cho kiểu cân bằng, vừa phòng ngự chắc chắn vừa tạo ảnh hưởng lớn trong khâu triển khai bóng.
Sự xuất hiện của những wingback này cho thấy vị trí wingback không còn là vai phụ. Họ trực tiếp định hình cách một đội bóng tấn công, phòng ngự và kiểm soát không gian, trở thành một trong những vị trí mang tính chiến thuật cao nhất của bóng đá hiện đại.
Lời kết
Đó là câu trả lời cho câu hỏi wingback là gì của Cakhiatv, cũng như những thông tin thú vị liên quan đến nó. Nó cho thấy những kiến thức, khái niệm đầy thú vị mà bóng đá mang lại.
